در تحلیلهای کلاسیک نظامی، پیروزی اغلب در گرو “قدرت آتش”، “سرعت عمل” و “غلبه تکنولوژیک” تعریف شده است. اما تجربه جنگهای قرن بیست و یکم نشان میدهد که در درگیریهای فرسایشی و پیچیده، عامل تعیین کننده نه برتری در میدان نبرد، بلکه “تاب آوری” است.
تاب آوری چیست؟
تاب آوری در جنگ، به معنای توانایی یک نظام (اعم از نظامی، اقتصادی و اجتماعی) برای تحمل شوکهای ناگهانی، تداوم کارکرد در شرایط بحرانی و بازگشت سریع به وضعیت عملیاتی پس از هر ضربه است. در واقع، تاب آوری به معنای “نشکستن” در برابر ضربه نیست، بلکه “دوباره شکل گرفتن” پس از ضربه است.
چرا تاب آوری اولویت پیدا کرده است؟
۱، فروپاشی جبهه اراده:
جنگهای مدرن تنها با ارتشها انجام نمیشوند؛ بلکه جوامع را درگیر میکنند. دشمن با هدف قرار دادن تاب آوری روانی و زیرساختی جامعه، سعی دارد “اراده به مقاومت” را از بین ببرد. وقتی تاب آوری اجتماعی شکسته شود، حتی پیشرویهای نظامی نیز بی اثر خواهند بود.
۲، پایداری زیرساختی:
در جنگهای فرسایشی، کشوری که بتواند زنجیره تأمین، شبکه انرژی و دسترسی به منابع حیاتی خود را علیرغم حملات مکرّر حفظ کند، زمان بیشتری برای تغییر موازنه قوا در اختیار خواهد داشت.
۳، خطای محاسباتی تهاجم:
بسیاری از مهاجمان با این فرض حمله میکنند که با یک ضربه سنگین حریف را در کوتاه مدت از پا درمیآورند. تاب آوری بالا، این محاسبات را به چالش میکشد، زمان را از مهاجم میگیرد و او را وارد یک بازی طولانی و پرهزینه میکند که معمولاً برای آن آماده نیستند.
لذا جنگ دیگر عرصهی نمایش قدرت مطلق نیست، بلکه آزمونِ استقامت هوشمندانه است. پیروزیِ در جنگهای امروز از آن طرفی نیست که لزوماً ضربات سهمگینتری وارد میکند، بلکه از آنِ کسی است که توان “ماندن در میدان” را در سطوح مختلف (نظامی، اقتصادی، روانی و سیاسی) حفظ میکند.
تابآوری، خط مقدم اصلی در جنگ های مدرن است.
امّا آنچه بیش از همه تابآوری ملّت شریف ایران بالا میبرد، این سه عامل است؛
اول، ایمان به خدا و وعدهی نصرت الهی
دوم، اتحّاد مقدس و همدلی
سوم، بصیرت و آگاهی
